Cholesterol
Wat is cholesterol?
Cholesterol is een vetachtige stof die onmisbaar is voor het goed functioneren van je lichaam. Het speelt een cruciale rol bij:
- De opbouw en het herstel van lichaamscellen
- De aanmaak van hormonen
- De productie van vitamine D
- De vorming van galzuren, die helpen bij de vertering van vetten
Cholesterol komt uit twee bronnen:
- Voeding: ongeveer een derde van het cholesterol komt uit je voeding
- Eigen productie: twee derde wordt door de lever en darmen aangemaakt
Er zijn twee soorten cholesterol:
- HDL-cholesterol (de “goede cholesterol”) haalt overtollig cholesterol uit de weefsels en brengt dit terug naar de lever.
- LDL-cholesterol (de “slechte cholesterol”) vervoert cholesterol naar de bloedvaten, waar een teveel kan leiden tot vernauwing van de bloedvaten.
Een gezond cholesterolgehalte is essentieel om hart- en vaatziekten te voorkomen.
De rol van suikers en koolhydraten
Suikers, of koolhydraten, leveren energie voor je lichaam. Tijdens de spijsvertering worden koolhydraten omgezet in glucose.
Een teveel aan suiker kan indirect bijdragen aan een verhoogd cholesterolgehalte, doordat het de stofwisseling beïnvloedt en kan leiden tot een hogere bloedsuikerspiegel.
Oorzaken van een verhoogd cholesterol
Een hoog cholesterolgehalte kan verschillende oorzaken hebben. Belangrijke factoren zijn:
Levensstijl
- Voeding rijk aan verzadigde vetten en suikers
- Weinig lichaamsbeweging
- Roken
- Overmatig alcoholgebruik
Factoren buiten je controle
- Leeftijd: cholesterol stijgt vaak met de jaren
- Geslacht: vrouwen hebben meestal vóór de menopauze een lager cholesterol dan mannen, na de menopauze stijgt het LDL-cholesterol
- Erfelijkheid: genetische aanleg bepaalt deels hoeveel cholesterol je lichaam aanmaakt
Gevolgen van een hoog cholesterol
Verhoogd cholesterol veroorzaakt meestal geen directe klachten, maar kan op lange termijn schadelijk zijn.
Wanneer LDL-cholesterol zich ophoopt in de vaatwanden, kunnen bloedvaten vernauwen of dichtslibben. Dit vermindert de bloedtoevoer naar organen en vergroot het risico op hart- en vaatziekten.
Cholesterol verlagen: gezonde leefstijl
Je kunt je cholesterolgehalte positief beïnvloeden door:
- Regelmatig te bewegen, zoals wandelen of fietsen
- Genoeg water drinken
- Alcoholgebruik beperken
- Stoppen met roken
- Regelmatig je bloeddruk controleren
- Een gezond gewicht nastreven
- Meer fruit, groenten en vezelrijke voeding eten
- Ongezonde voeding vermijden
- Zoutinname beperken
